justice

Praktijktesten en mystery calling in Brussel vanaf 1 januari 2018

1819.brussels

De Brusselse ordonnantie van 16 november 2017 tot bestrijding van discrimininatie op het vlak van tewerkstelling voert praktijktesten en mystery calling te Brussel in vanaf 1 januari 2018. De ordonnantie beschrijft in het bijzonder de procedures die inspecteurs moeten volgen, de voorwaarden voor het uitvoeren van tests en de gevolgen voor de discriminerende werkgever.

De ordonnantie laat de inspecteurs toe discriminatietesten uit te voeren die twee vormen kunnen aannemen :

  •  de praktijktesten en
  •  mystery calling.

Welke ernstige aanwijzingen kunnen aanleiding kunnen geven tot het gebruik van deze discriminatietests?

De ernstige aanwijzingen van praktijken die men zou kunnen bestempelen als directe of indirecte discriminatie die aanleiding kunnen geven tot het toepassen van deze discriminatietests, komen voornamelijk, maar niet uitsluitend, voort uit :

  •  klachten ontvangen door de Inspectie ;
  •  de convergentie van dossiers behandeld door de instellingen gemachtigd om meldingen inzake discriminatie te ontvangen en te begeleiden ;
  •  de resultaten van discriminatietests uitgevoerd door gemachtigde derden, onafhankelijk van de Gewestelijke Werkgelegenheidsinspectie, voor zover de tests werden opgesteld door of ter ondersteuning van een slachtoffer, volgens strenge en transparante methodologische criteria, overeenkomstig deze ordonnantie.

Deze elementen kunnen worden aangevuld door statistische analyses van administratieve en demografische gegevens (« datamining »).

Deze discriminatietesten kunnen door de inspecteurs uitgevoerd worden onder een valse naam of zonder hun identiteit kenbaar te maken, zowel bij de aanwerving (praktijktesten) als bij de mogelijkheid tot nieuwe klanten voor de werknemers (mystery calling), om zich te vergewissen van de niet discriminerende behandeling door een werkgever.

Onder welke voorwaarden mogen en dergelijke tests uitgevoerd worden?

Er moet aan verschillende voorwaarden worden voldaan :

  • de werkgever niet uitlokken, dit wil zeggen hem niet aanzetten tot het plegen van een overtreding waarvan hij niet de intentie had ze te begaan;
  • zich beperken tot het creëren van een normale situatie inzake aanwerving of tewerkstelling;
  • zuinig omgaan met de testen.

Deze mogen slechts gebruikt worden in geval van klachten, meldingen of sterke vermoedens van discriminatie.

Op welke manier mogen de tests uitgevoerd worden?

De praktijktest kan telefonisch, via de post of per e-mail uitgevoerd worden door de inspecteurs. Hij bestaat erin minstens twee gelijkaardige sollicitaties of cv’s te versturen die enkel verschillen op het criterium dat mogelijk tot discriminatie leidt en gecontroleerd moet worden. De criteria die getoetst moeten worden, zijn de criteria beschermd door de ordonnantie van 4 september 2008 betreffende de strijd tegen discriminatie en de gelijke behandeling op het vlak van de tewerkstelling.

Wat zijn de gevolgen indien de test positief is?

Deze testen beogen situaties van aanwerving, rekrutering en tewerkstelling te controleren. Dit laatste begrip behelst de contractuele aanwerving via een arbeidsbemiddelaar.

Mystery calling laat de inspecteurs toe contact op te nemen met werkgevers om zich ervan te vergewissen dat ze niet ingaan op discriminerende verzoeken van een mogelijke klant. Op die manier kan de inspecteur contact opnemen met een werkgever om zich ervan te verzekeren dat deze werkgever niet ingaat op een discriminerend verzoek gebaseerd op een of ander beschermd criterium (zoals de afkomst, de leeftijd, de gezondheidstoestand, de woonplaats, etc.).

De inspecteurs worden vrijgesteld van vervolging voor de absoluut noodzakelijke strafbare feiten die ze zouden plegen tijdens de uitvoering van deze tests. Worden beschouwd als absoluut noodzakelijk voor de uitvoering van deze tests, het gebruik van een valse naam, voornamelijk valsheid en gebruik van valse stukken, diploma’s, getuigschriften (in brede zin), en vragen van discriminerende en discriminatoire aard (in het laatste geval in het kader van de mystery calls).

In het verslag van de test zullen de inspecteurs de absolute noodzaak dienen te motiveren van die andere inbreuken die kunnen begaan worden in het kader van de test.

In geval van een positieve test organiseert de inspectie verhoren met de werkgever in kwestie of zijn vertegenwoordiger. De verhoorde mag daarbij vergezeld worden door een persoon naar keuze, bijvoorbeeld een advocaat, een vertegenwoordiger van een vakbond of de onderneming…

Het doel van deze verhoren is, onder andere, de inspectie toe te laten om de evenredige actie, die moet worden toegepast op de werkgever in kwestie, te bepalen.

Die kan in dit kader gaan van een strafvordering (doorverwijzing van het dossier naar het arbeidsauditoraat) voor de gevallen van opzettelijke discriminatie, tot herinneringen aan de wet en sensibiliseringsacties voor de gevallen van onopzettelijke discriminatie.

Lees de volledige tekst van de ordonnantie van 16 november 2017 inzake het bestrijden van discriminatie op het vlak van tewerkstelling in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

Blijf up-to-date

Het ondernemerslandschap staat niet stil. Wil je niets missen? Sluit je aan bij 25.000 abonnees en ontvang elke twee weken gratis leerrijke inhoudsartikels, concrete tips, boeiende ondernemersportretten, actuele nieuwtjes en een overzicht van nuttige workshops en netwerkactiviteiten in Brussel in je mailbox.