beeld data analyse

VBO-rapport: De impact van de cyclische ontwikkelingen op de Belgische ondernemingen

1819.brussels

Twee keer per jaar bevraagt het VBO zijn sectorfederaties om de economische temperatuur op te meten. Daarnaast wordt uiteraard ook rekening gehouden met andere nationale en internationale conjunctuurindicatoren. Op basis daarvan wordt dan een balans opgemaakt van de Belgische situatie en van de vooruitzichten voor het komende halfjaar.

In een gecompliceerde internationale context, heeft de activiteit van de Belgische ondernemingen in de voorbije zes maanden relatief goed standgehouden. Hieronder de grote lijnen van de halfjaarlijkse conjunctuuranalyse van het VBO:

De nationale economische context is nog gunstig

Ondanks de escalerende handelsoorlog tussen de Verenigde Staten en China, de eindeloze Brexit-saga en de vertraging van de Duitse (export)groei, blijven de bedrijven en sectoren de toekomst met vertrouwen tegemoet zien, aldus het VBO. Hoewel 37% van de sectoren een afname van de activiteit heeft gemeld, rapporteerde 64% een stabilisering of een groeiversnelling tijdens de voorbije zes maanden.

Wat de komende zes maanden betreft, verwacht hetzelfde aantal sectoren een afname van de activiteit als de vorige keer. Tegelijk neemt het aandeel optimisten lichtjes toe (22% tegenover 14% in november). Een ruime meerderheid van de bedrijven en sectoren verwacht zich evenwel nog steeds aan een vrij stabiele economische dynamiek in de komende zes maanden.

De bouw blijft optimistisch over de komende zes maanden gezien er een groot aantal belangrijke projecten op stapel staan. De vooruitzichten van de handel voor de komende zes maanden zijn daarentegen verslechterd. De sector staat nog steeds onder druk door grensoverschrijdende aankopen en de concurrentie van de buitenlandse e-commerce.

Grensoverschrijdende aankopen hebben ook gewogen op de voedingssector, die zijn aandeel op de binnenlandse markt daardoor heeft zien afnemen. Gelukkig hebben een verbeterd concurrentievermogen en goede exportprestaties daarvoor een tegengewicht kunnen bieden.

Positief investeringsklimaat

De euro is opnieuw verzwakt ten opzichte van de dollar en het pond, wat in 2019-2020 zou kunnen bijdragen tot een verdere stijging van het marktaandeel van sectoren met een sterke exportgerichtheid. Zij kunnen de extra marge gebruiken om hun prijzen verder te verlagen, hun marktaandeel te vergroten en zo meer volumes en werkgelegenheid te genereren, of hun marktaandeel te behouden en hun winstgevendheid te verbeteren om toekomstige investeringen te kunnen doen.

De rentetarieven zijn bovendien laag en zullen dat nog lang blijven, aangezien de ECB heeft aangekondigd dat zij pas in de eerste helft van 2020 een wijziging van haar rentetarieven zal overwegen.

Verwacht wordt dat de bedrijfsinvesteringen in 2019 in een gestaag tempo zullen worden voortgezet, zij het in een trager tempo dan het gemiddelde voor 2015-2018.

Door de intense concurrentie uit binnen- en buitenland met een sterk of volledig gedigitaliseerd aanbod, dienen de investeringen in (digitale) innovatie hoog op de agenda staan. Digitale oplossingen en verkoopkanalen zijn een prioriteit voor Belgische bedrijven.

De werkgelegenheidsvooruitzichten in de bedrijven en sectoren zijn vrijwel ongewijzigd gebleven.

Op het vlak van werkgelegenheid is het aandeel optimisten afgenomen (11% in mei tegenover 14% in november), maar dat van de pessimisten ook én zelfs nog sterker (van 28% in november tot 17% in mei). Het is dus vooral het aandeel van de sectoren die verwachten dat de werkgelegenheidsdynamiek gelijk zal blijven, dat is toegenomen (van 57% tot 64%).

Het ziet er dan ook naar uit dat de jobcreatie nog wel even zal aanhouden, zij het in een iets lager tempo dan in de voorbije jaren. Enerzijds zorgt de vertraagde uitwerking van de competitiviteitsmaatregelen (taxshift, loonmatiging enz.) nog voor de nodige ondersteuning van de arbeidsvraag. Anderzijds is het door de sterke daling van de werkloosheidsgraad geen sinecure om die arbeidsvraag ook effectief in te vullen.
Veel sectoren hebben het momenteel inderdaad erg moeilijk om de juiste profielen te vinden, ongeacht het vereiste kwalificatieniveau. Onze vacaturegraad blijft beduidend hoger dan het Europees gemiddelde (3,5% tegenover 2,2% in Europa), terwijl onze werkgelegenheidsgraad – die de afgelopen jaren dan wel is toegenomen – niet hoog genoeg is en pas eind vorig jaar 70% bereikte.

Wil je meer weten?

Lees de volledige analyse

Samenvatting uit het VBO-rapport, geschreven door Anouar Boukamel

Blijf up-to-date

Sluit je aan bij 27.000 abonnees en ontvang elke twee weken gratis leerrijke inhoudsartikels, concrete tips, boeiende ondernemersportretten, actuele nieuwtjes en een overzicht van nuttige workshops en netwerkactiviteiten in Brussel in je mailbox