Publieke risicokapitaalfondsen

Laatst gewijzigd:

dinsdag 29 oktober 2019

Wat verstaan we onder een publiek risicokapitaalfonds ?

Dit zijn juridische structuren die werden gecreëerd op initiatief van een overheid en die investeren in het kapitaal van niet-beursgenoteerde vennootschappen.

Deze structuren hebben niet tot doel een productieactiviteit op zich uit te oefenen, maar de opstart of ontwikkeling van vennootschappen te ondersteunen en te stimuleren.

Wat zijn de verschillen en gelijkenissen met de private risicokapitaalfondsen ?

Belangrijkste gelijkenissen :

  • in de beide gevallen gaat het om fondsen die investeren in “Private Equity”
  • de investering wordt gerealiseerd na een grondige analyse van de vennootschap en haar potentieel
  • het risiconiveau van de projecten in portefeuille kan erg hoog zijn
  • de investering gebeurt rechtstreeks in het kapitaal, en soms via een hybride financieringsinstrument
  • deze fondsen kunnen algemeen zijn, maar ook gericht op een bepaalde sector of een bepaald geografisch gebied
  • ze komen vooral tussen tijdens de eerste levensfasen van een vennootschap
  • de aandelen worden slechts gedurende een beperkte periode in portefeuille gehouden
  • er wordt gezocht naar winstgevendheid

Belangrijkste verschillen :

  • het hoofddoel van een publiek fonds is vooral de opstart en uitbouw ondersteunen van vennootschappen die men als belangrijk beschouwt vanuit verschillende standpunten: economisch, technologisch, sociaal, jobcreatie of andere
  • het aspect winstgevendheid van de geïnvesteerde fondsen staat dus minder centraal
  • het publieke fonds bezit doorgaans minder dan 50 % van het bedrijfskapitaal en heeft dus geen controlerende bevoegdheid
  • de tussenkomst en betrokkenheid van het publieke fonds in het dagelijkse en strategische beheer van de vennootschappen zijn a priori minder radicaal
  • bij de bepaling van het tijdstip en de manier waarop de aandelen uit de portefeuille van het publieke fonds worden overgedragen naar andere investeerders, alsook bij de keuze van de tegenpartij, wordt vooreerst rekening gehouden met de belangen van de vennootschap zelf, haar aandeelhouders en haar personeel

In België

In België bestaan er verschillende soorten structuren die werden gecreëerd op initiatief van de overheid en actief zijn in private equity.

We kunnen ze met name enerzijds differentiëren volgens het niveau (bedrag) van de participaties, het type vennootschap en het nagestreefde doel, en anderzijds volgens het soort overheid dat de structuur creëert (federale staat, gefedereerde entiteiten, lokale overheid …).

Hier is het uiteraard de bedoeling enkel de structuren te bespreken die kunnen investeren in vennootschappen die actief zijn in het Brussels Gewest. We concentreren ons specifiek op de volgende drie organisaties:

  • GIMB

    De Gewestelijke Investeringsmaatschappij voor Brussel (GIMB) kan bijdragen in de kosten voor de oprichting, reorganisatie, uitbreiding of overdracht van privéondernemingen. Dit doet ze ofwel door aandelen te kopen bij de oprichting of bij een kapitaalverhoging van een onderneming, ofwel door in te tekenen bij de uitgifte van een obligatielening, ofwel door een eventueel achtergestelde lening toe te wijzen.
    Haar aandacht gaat in het bijzonder uit naar vier categorieën van bedrijven :

    1. bedrijven in oprichting, met vernieuwende projecten. In deze dossiers gaat de voorkeur van de GIMB uit naar een samenwerking met industriële partners
    2. jonge ondernemingen in expansie, die bijkomende financiële steun nodig hebben om hun doelstellingen te concretiseren
    3. kleine en middelgrote ondernemingen die over een grotere financiële basis willen beschikken (bijvoorbeeld voor de uitvoering van diversificatieprojecten)
    4. buitenlandse investeerders die projecten in het Brussels Gewest willen ontwikkelen

Enkele specifieke kenmerken van de GIMB :

    • de tussenkomst van de GIMB bedraagt tussen 125.000 en 3.000.000 euro
    • het gemiddelde niveau ligt op 500.000 euro
    • de duur van de participatie varieert van 5 tot 10 jaar
    • de maatschappelijke zetel van de vestiging moet zich op het grondgebied van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest bevinden
    • de GIMB heeft enkel NV’s en BVBA’s ouder dan 5 jaar in portefeuille. NB: wanneer het gaat om jongere ondernemingen, handelt de GIMB via haar dochteronderneming Brustart
    • de beslissingstermijn bedraagt 3 maanden
  • Brustart

    Brustart is een dochteronderneming van de GIMB die zich specifiek richt tot opstartende bedrijven van minder dan 5 jaar oud.

    Brustart heeft drie doelgroepen :

    1. jonge ondernemers die een nieuw product of een product met een groot groeipotentieel op de markt willen brengen
    2. ervaren managementteams die een nieuw product of een nieuwe dienst op de markt willen brengen
    3. onderzoeksteams die een nieuw procedé of prototype hebben ontwikkeld en daar een businessplan of productiemodel voor hebben uitgewerkt

    Enkele specifieke kenmerken van Brustart:

    • de tussenkomst van Brustart bedraagt tussen 12.500 en 250.000 euro
    • de participatie duurt maximaal 5 jaar.
    • de maatschappelijke zetel van de vestiging moet zich op het grondgebied van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest bevinden.
    • Brustart heeft enkel NV’s en BVBA’s in oprichting of jonger dan 5 jaar in portefeuille
    • de beslissingstermijn bedraagt 2 tot 3 maanden
       
  • St’Art Invest

    Het investeringsfonds St’Art Invest is een financieel instrument gecreëerd door het Waalse Gewest en de Federatie Wallonië-Brussel. Dit fonds heeft tot doel de ontwikkeling te ondersteunen van de culturele en creatieve economie, op basis van de veronderstelling dat de ondernemingen die actief zijn in deze sector, het vaak moeilijk hebben om de nodige middelen voor hun ontwikkeling te vinden.

    St’Art richt zich tot Brusselse en Waalse KMO’s (inclusief VZW’s) die actief zijn op een van de volgende gebieden: podiumkunsten, mode, digitale kunst, architectuur, erfgoed, beeldende kunst, videogames, muziek, uitgeverij, radio, televisie, design …

    Het Fonds draagt bij tot de oprichting van ondernemingen of de uitbouw van bestaande structuren met als doel bijvoorbeeld een nieuw project te realiseren, een product te creëren of nieuwe markten te bereiken. Het kapitaal van 16 miljoen euro wordt verleend in de vorm van leningen en participaties.

    Verder is het ook de bedoeling een hefboomeffect te genereren bij banken en privé-investeerders. De tussenkomst van St’Art is dus aanvullend op de andere bestaande financiële regelingen en op de eventuele tegemoetkomingen van de overheid; ze is zeker geen vervanging.

Blijf up-to-date

Het ondernemerslandschap staat niet stil. Wil je niets missen? Sluit je aan bij 25.000 abonnees en ontvang elke twee weken gratis leerrijke inhoudsartikels, concrete tips, boeiende ondernemersportretten, actuele nieuwtjes en een overzicht van nuttige workshops en netwerkactiviteiten in Brussel in je mailbox.